Etnik xüsusiyyətlər yeniyetmələrdə piylənməyə necə təsir edir?

Piylənmə artıq təkcə fərdi sağlamlıq problemi deyil, həm də cəmiyyətin sosial və mədəni göstəricilərindən biri kimi qəbul olunur. Yeniyetmələr arasında piylənmənin yayılması bir çox faktorlardan asılıdır və onların arasında etnik xüsusiyyətlər də mühüm rol oynayır.

🧬 Genetik meyllər

Müxtəlif etnik qrupların genetik quruluşunda yağların parçalanması və enerji mübadiləsi fərqli ola bilər. Məsələn, bəzi xalqlarda orqanizm qidanı daha tez enerji kimi yandırır, digərlərində isə daha çox ehtiyat şəklində — yağ toxumasında saxlayır. Bu, yeniyetmələrdə piylənməyə genetik zəmin yarada bilər.

🍲 Qidalanma mədəniyyəti

Etnik xüsusiyyətlərin ən güclü təsiri milli mətbəxdə özünü göstərir.

Bəzi xalqların yeməkləri yağlı, unlu və yüksək kalorili olur. Yeniyetmələr bu qidalara öyrəşdikdə piylənmə riski artır.

Digər xalqlarda isə tərəvəz, dənli bitkilər və balıq əsas rol oynayır, bu da daha balanslı qidalanma deməkdir.

🏃‍♂️ Həyat tərzi və adətlər

Mədəniyyət idmana, hərəkətə necə baxırsa, yeniyetmələr də buna uyğun formalaşır.

Əgər bir etnik mühitdə açıq havada oyunlar, rəqslər, fiziki fəaliyyət geniş yayılıbsa, uşaqlarda piylənmə daha az rast gəlinir.

Əgər həyat tərzi daha çox oturaq və yemək mərkəzlidirsə, risk artır.

🧠 Sosial və psixoloji faktorlar

Etnik icmalarda bədən ölçüsünə münasibət də fərqlidir. Bəzi xalqlarda köklük sağlamlıq və ya rifah əlaməti kimi qəbul edilir. Bu düşüncə yeniyetmələrin öz çəkilərinə qarşı diqqətsiz olmalarına səbəb ola bilər. Digərlərində isə əksinə, arıqlıq gözəllik idealı sayılır və bu da başqa problemlər — hətta sağlamlıq riskləri yarada bilər.

Etnik xüsusiyyətlər yeniyetmələrdə piylənmənin inkişafına həm genetik, həm mədəni, həm də psixoloji yollardan təsir edir. Hər xalqın öz yemək vərdişləri, həyat tərzi və bədən obrazı haqqında düşüncələri uşaqların sağlamlıq gələcəyini formalaşdırır.

Əsas həll yolu isə — genetik və etnik xüsusiyyətlərdən asılı olmayaraq yeniyetmələrə balanslı qidalanma, hərəkətli həyat və sağlamlıq şüuru aşılamaqdır.

Ulusum.az