"Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz!" - M.Ə. Rəsulzadə

Bu gün Azərbaycan milli istiqlal hərəkatının ən görkəmli simalarından biri, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucusu Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin anadan olmasının 141-ci ildönümüdür. O, XX əsrdə Azərbaycanın müstəqillik ideyasını gerçəyə çevirən tarixi şəxsiyyətlərdən biri olub.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (1884, Novxanı – 1955, Ankara) Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından biri, görkəmli siyasi xadim, publisist və ideoloqdur. O, XX əsrdə Azərbaycanın müstəqillik uğrunda mübarizəsinin əsas simalarından biri olub.

Rəsulzadə gənc yaşlarından siyasi fəaliyyətə başlayaraq, milli azadlıq və maarifçilik ideyalarını təbliğ edib. O, 1911-ci ildə İrana gedərək orada "İrane-nou" (Yeni İran) qəzetini təsis edib və Məşrutə inqilabında iştirak edib. Daha sonra Osmanlı imperiyasına və Rusiyaya qayıdaraq milli hərəkatın öncüllərindən biri olub.

1917-ci ildə Rusiyada baş verən inqilabdan sonra Azərbaycan siyasi elitası ilə birlikdə müstəqil dövlət qurmaq yolunda mübarizəyə başlayıb. 1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan olunanda, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə onun əsas ideoloqlarından biri olub. O, Azərbaycan Milli Şurasının sədri seçilib və dövlət quruculuğunda mühüm rol oynayıb.



1920-ci ildə bolşeviklərin Azərbaycanı işğal etməsindən sonra Rəsulzadə həbs olunsa da, Stalinlə şəxsi tanışlığı səbəbindən azad edilib və Moskvaya aparılıb. Daha sonra gizli yollarla oradan qaçaraq mühacirət həyatı yaşamağa məcbur olub. O, Türkiyə, Almaniya və Polşada yaşayaraq Azərbaycan məsələsini beynəlxalq arenada gündəmdə saxlayıb, müxtəlif jurnallar və təşkilatlar vasitəsilə müstəqillik ideyasını təbliğ edib.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 1955-ci il martın 6-da Ankarada vəfat edib. Onun "Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz!" kəlamı XX əsrdə Azərbaycanda müstəqillik hərəkatının şüarı olub.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 1955-ci ilin martın 6-da Türkiyənin paytaxtı Ankarada vəfat edib. Onun məzarı Ankaranın Əsri qəbiristanlığında yerləşir.

Səidə