Trampın “Maduro açıqlaması”: təzyiq mesajı, yoxsa siyasi eskalasiya?

ABŞ Prezidenti Donald Trump Venesuela Prezidenti Nikolas Maduro ilə bağlı verdiyi son açıqlama ilə Vaşinqton–Karakas xəttində gərginliyi yenidən gündəmə gətirib. Trampın “Maduro müqavimət göstərsəydi, öldürülə bilərdi” fikri təkcə hipotetik ssenari deyil, həm də siyasi və hərbi mesaj kimi qiymətləndirilir.


Analitiklərə görə ulusum.az xəbər verir ki, Trampın bu bəyanatı birbaşa hərbi detal verməkdən daha çox, ABŞ-ın Venesuela rəhbərliyinə qarşı sərt mövqeyini nümayiş etdirmək məqsədi daşıyır. “Bu baş verə bilərdi” ifadəsi real əməliyyatdan çox, psixoloji təzyiq və çəkindirmə mexanizmi kimi oxunur.

Trampın Maduronun “bunkerə qaçmağa cəhd etməsi” və “böyük atışma” barədə söylədikləri isə ABŞ-ın istənilən anda güc tətbiq etmək imkanına malik olduğunu vurğulayan ritorikadır.

Beynəlxalq hüquq və risklər

Belə açıqlamalar beynəlxalq hüquq baxımından da suallar doğurur. Suveren dövlətin prezidentinin mümkün şəkildə fiziki zərər görməsindən danışmaq:

dövlətlərin daxili işlərinə müdaxilə,

liderlərin təhlükəsizliyi,

hərbi əməliyyatların legitimliyi
kimi mövzuları yenidən gündəmə gətirir.

Bu cür ritorika regionda qeyri-sabitliyi artıra, Latın Amerikası ölkələri arasında ABŞ-a qarşı tənqidi mövqeləri gücləndirə bilər.

Venesuela üçün mesaj

Maduro hakimiyyəti üçün Trampın açıqlaması açıq xəbərdarlıq xarakteri daşıyır: Vaşinqton Karakasdakı siyasi prosesləri yaxından izləyir və zərurət yaranarsa sərt addımlar atmaqdan çəkinməyəcək. Bununla yanaşı, ABŞ daxilində də bu tip bəyanatlar Trampın “sərt lider” imicini gücləndirməyə xidmət edir.

Ümumilikdə, Trampın açıqlaması faktoloji məlumatdan çox geosiyasi mesaj kimi dəyərləndirilir. Bu bəyanat ABŞ–Venesuela münasibətlərində dialoq ehtimalını zəiflədir və qarşıdurma ritorikasını gücləndirir. Rəsmi Karakasın buna necə cavab verəcəyi və beynəlxalq ictimaiyyətin reaksiyası isə qarşıdakı dövrdə gərginliyin səviyyəsini müəyyən edəcək.

R.Daşdəmirova